Auschwitz Memorial / Muzeum Auschwitz

Auschwitz Memorial / Muzeum Auschwitz On Dec 29, 1942 in the afternoon, four prisoners escaped from the camp: The German Otto Küsel (camp no. 2) and three Poles: Jan Baraś, Mieczysław Januszewski and Dr. Bolesław Kuczbara. The planned escape took the following course: Otto Küsel, who was so-called labour manager in the camp and who thus was known to many S...S men and had their trust, drove into the Auschwitz I camp with a horse cart and stopped at Block 24. He loaded four cabinets and left the camp without being checked at the gate by the SS Block Commander. He crossed the entire production area of the camp without being stopped. In an open field, he opened one of the cabinets. Mieczysław Januszewski climbed out in the SS uniform and with a rifle. He sat next to Küsel in the cart as an SS guard. At the barrier Januszewski showed the SS non-commissioned officer on duty a procured transit pass for a prisoner and a guard. After leaving the camp area other prisoners also climbed out. The escape was prepared with the support of the underground Polish Home Army and Janina Kajtoch, a resident of the town of Oświęcim. A go-between brought the escapees to the family of Andrzej Harat in Libiąż, where they could recover before felling farther toward the General Government.

Otto Küsel was captured in Warsaw and sent back to Auschwitz on September 25, 1943. He was held in the bunker of Blok 11 until November 1943. On February 9, 1944 he was transferred to Flossenbürg camp. Jan Baraś was caught in Kraków in January 1943 and sent back to Auschwitz where he was not identified (he chose a false name Jan Komski). Both survived the war. Mieczysław Januszewski was imprisoned again and most likely committed suicide during the transport to the camp. Bolesław Kuczbara died in a prison in Warsaw after being shot by the Gestapo. He most likely poisoned himself in prison.

A large article about that escape can be found in May edition of "Oś" magazine (May 2009):

http://en.auschwitz.org.pl/m/index.php?option=com_docman&task=doc_download&gid=26&Itemid=22

In the picture:
December 29, 1942. Photo taken at the Harat house, soon after the escape of Küsel and his three companions (Poles). From left: Mieczysław Januszewski, Jan Komski (Baraś at the camp), Otto Küsel and Bolesław Kuczbara. Second from right: Andrzej Harat

---

29 grudnia 1942 r. w godzinach popołudniowych uciekło z obozu 4 więźniów: Niemiec Otto Küsel (nr 2) oraz trzej Polacy - Jan Baraś, Mieczysław Januszewski i dr Bolesław Kuczbara. Ucieczkę zorganizowali zgodnie z opracowanym planem. Miała ona następujący przebieg: Otto Küsel (pełniący w obozie funkcję tzw. Arbeitsdiensta, a więc znany esesmanom i mający ich zaufanie) wjechał wozem konnym do obozu pod blok 24 i zabrał na wóz 4 szafy, które wywiózł poza bramę bez kontroli stojącego tam Blockführera SS. Przejechał cały obszar gospodarczy obozu nie zatrzymany przez nikogo. W polu otworzył jedną z szaf, z której wyszedł ubrany w mundur esesmana i uzbrojony w karabin Mieczysław Januszewski. Usiadł on obok Küsla w charakterze konwojenta. Przed szlabanem Januszewski okazał pełniącemu służbę podoficerowi SS (zdobytą wcześniej) przepustkę dla 1 więźnia w asyście konwojenta. Po wyjeździe poza obszar interesów obozu opuścili szafy schronieni w nich więźniowie Jan Baraś i Bolesław Kuczbara. Ucieczka została zorganizowana przy pomocy Armii Krajowej i współudziale mieszkanki Oświęcimia Janiny Kajtoch. Uciekinierów przeprowadził łącznik do rodziny Andrzeja Harata w Libiążu, gdzie mogli wypocząć przed dalszą ucieczką w kierunku Generalnego Gubernatorstwa.

Otto Küsel został aresztowany w Warszawie i wysłany do Auschwitz 25 września 1943 r. Do listopada przetrzymywano go w bunkrze bloku 11. 9 lutego 1944 został przeniesiony do obozu Flossenbürg. Jan Baraś został aresztowany w Krakowie w styczniu 1943 r. Wysłano go do Auschwitz, gdzie jednak nie został rozpoznany (ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem Jan Komski). Obaj przetrwali wojnę. Mieczysław Januszewski został ponownie aresztowany i najprawdopodobniej popełnił samobójstwo podczas transportu do Bolesław Kuczbara zmarł w więzieniu w Warszawie po postrzeleniu przez Gestapo. Najprawdopodobniej zażył dostarczoną mu truciznę.

Duży tekst o ucieczce przeczytać można w majowym numerze miesięcznika "Oś" (maj 2009)

http://pl.auschwitz.org.pl/m/index.php?option=com_docman&task=doc_download&gid=153&Itemid=82

Na zdjęciu:
29 grudnia 1942 r. Zdjęcie zrobione u rodziny Harata, tuż po ucieczce Küsela i jego trzech towarzyszy (Polaków). Mieczysław Januszewski – pierwszy z lewej, dalej – Jan Komski (w obozie przebywał jako Jan Baraś), następnie Otto Küsel i Bolesław Kuczbara. Andrzej Harat – drugi z prawej.

---
Photo:
© Auschwitz-Birkenau State Museum, Archives
© Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Archiwum