Επτά καρτέλ πνίγουν την αγορά

Σα 16/9/2006
Τα καρτέλ χειραγωγούν την αγορά .
.. (ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΣΥΝ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΕΘΑΙΝΕΙ)
Στα χέρια μερικών δεκάδων μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες κατέχουν κυρίαρχη θέση στους κλάδους όπου δραστηριοποιούνται, βρίσκονται η αγορά και οι τιμές.

Στις τράπεζες (1), στα γαλακτοκομικά(2), στα τρόφιμα (3) και στα ποτά(4), στην ακτοπλοΐα (5), στα τσιμέντα (6) αλλά και στα καύσιμα (7), μεγάλες επιχειρήσεις, μετρημένες στα δάκτυλα, ελέγχουν την αγορά μέσω ολιγοπωλιακών πρακτικών. Ο περίφημος ανταγωνισμός που θα συνόδευε την απελευθέρωση των αγορών και θα έφερνε χαμηλότερες τιμές δεν έχει εμφανιστεί ακόμη, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των ακριβότερων χωρών της Ευρωζώνης.
Με την Επιτροπή Ανταγωνισμού ανεπαρκή στον ρόλο του εγγυητή των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού, τα καρτέλ χειραγωγούν με πολλούς και ποικίλους τρόπους την αγορά καθορίζοντας το ύψος των τιμών για τους τελικούς καταναλωτές. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι τιμές σε μεγάλη γκάμα ίδιων προϊόντων και υπηρεσιών από διαφορετικές εταιρείες είναι σχεδόν πανομοιότυπες. Ακόμη και όπου δεν υπάρχουν εναρμονισμένες πρακτικές, συχνά παρατηρείται μια σχεδόν αυτόματη σιωπηρή προσαρμογή από τους μεγάλους παίκτες, με αποτέλεσμα οι τιμές να διαφοροποιούνται ελάχιστα μεταξύ τους και να διατηρούνται, βεβαίως πάντα σε υψηλά επίπεδα.

ΓΑΛΑ
Χαμένοι καταναλωτές και παραγωγοί από τις συμφωνίες

Συναντήσεις με αντικείμενο τη μοιρασιά της αγοράς, τιμολόγια χονδρικής που διακινούνταν από τη μια γαλακτοβιομηχανία στην άλλη με στόχο την «ευθυγράμμιση» των τιμών στα ράφια και έμμεσοι εκβιασμοί κτηνοτρόφων αποκαλύπτονται στο απόρρητο έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού που περιήλθε στα χέρια της Αστυνομίας.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι μεγάλες εταιρείες εμφανίζονται να καθορίζουν από κοινού τόσο τις τιμές στα ράφια όσο και τις τιμές παραγωγού - κάνοντας μάλιστα... γεωγραφική κατανομή, δηλαδή άλλες τιμές για τους αγελαδοτρόφους της Μακεδονίας, άλλες για τους Θεσσαλούς, κ.ο.κ. -, να εμποδίζουν όποιον διακόπτει τη συνεργασία του με κάποια εταιρεία να πουλήσει το γάλα του σε άλλη βιομηχανία, να επιβάλλουν εκπτώσεις για να «συνετίσουν» τις απείθαρχες εταιρείες, κ.λπ.
Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι κτηνοτρόφοι, όπως κατήγγειλαν πρόσφατα, μην έχοντας πολλές επιλογές για να πωλήσουν το προϊόν τους, υποχρεώθηκαν να δεχθούν το καλοκαίρι ακόμη και τη μείωση της τιμής στα 0,32 ευρώ το λίτρο από τα 0,35 που το πουλούσαν πριν από την κοινή αυτή παρέμβαση των γαλακτοβιομηχανιών.
Σήμερα στην αγορά η τιμή του φρέσκου γάλακτος στις μεγάλες μάρκες κυμαίνεται από 1,24 ώς και 1,36 ευρώ και οι όποιες διαφορές ελάχιστα σχετίζονται με την ποιότητα του προϊόντος, παρά μόνο με τις εμπορικές πολιτικές των σούπερ μάρκετ. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι Έλληνες καταναλωτές πληρώνουν το γάλα - φρέσκο ή παστεριωμένο - σε τιμές κατά πολύ υψηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες για να δικαιολογήσουν το ακριβό γάλα επικαλούνται βεβαίως το κόστος παραγωγής και τα χαμηλά μεικτά περιθώρια κέρδους που αυτό τους επιτρέπει. Ιδιαίτερα για το φρέσκο γάλα επικαλούνται το υψηλό μεταφορικό κόστος που τις επιβαρύνει για τη μεταφορά της πρώτης ύλης από τις κτηνοτροφικές περιοχές της χώρας στις βιομηχανικές τους εγκαταστάσεις - οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας -, αλλά και το κόστος συσκευασίας και παστερίωσης της πρώτης ύλης.
Επισημαίνεται ότι στην ελληνική αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων κυρίαρχη θέση κατέχουν οι Δέλτα (Vivartia), ΦΑΓΕ, ΜΕΒΓΑΛ, Νουνού, Νεστλέ, Όλυμπος, Αγνό και άλλες τοπικές κυρίως γαλακτοβιομηχανίες.
Ανατιμήσεις καρμπόν στα σούπερ μάρκετ

Με πρακτικές καρτέλ λειτουργούν και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, παρά το γεγονός ότι στον χώρο αυτόν οι «παίκτες» είναι πολλοί: οι πολυεθνικές αλυσίδες Α-Β Βασιλόπουλος, Carrerfour-Μαρινόπουλος και Lidl και οι ελληνικές Αφοι Βερόπουλοι, Σκλαβενίτης, Μετρό, Bazaar και άλλες μικρότερες αλυσίδες. Οι ενιαίες τιμές πολλών βασικών καταναλωτικών αγαθών που μπορεί κανείς να βρει στα ράφια των σούπερ μάρκετ δείχνουν ότι και εδώ η «τράπουλα είναι σημαδεμένη» και ότι ο ανταγωνισμός βρίσκεται σε οριακά επίπεδα. Το αποτέλεσμα της έλλειψης συνθηκών ανταγωνισμού είναι, κάθε φορά που οι βιομηχανίες προχωρούν σε ανατιμήσεις, οι τελευταίες μεταφέρονται ατόφιες και στα ράφια των σούπερ-μάρκετ. Όπως για παράδειγμα οι ανατιμήσεις που κυοφορούνται αυτήν την περίοδο. Οι εν λόγω αυξήσεις φτάνουν έως και το 7% σε 13 κατηγορίες προϊόντων και είναι ενιαίες σε όλα σχεδόν τα μεγάλα σούπερ μάρκετ. Πρόκειται για αυξήσεις σε παιδικές τροφές (έως 3 %), γιαούρτια (έως 5,2%), καφέ (έως 3,9%), αναψυκτικά (έως 2,9 %), αφρόλουτρα (έως 1,4%), αραβοσιτέλαια και ηλιέλαια (έως 7%), φρέσκους χυμούς (έως 4,7%), μαγειρικά λίπη (έως 4,5%), κατεψυγμένες σφολιάτες (έως 6%), κατεψυγμένα λαχανικά (4,85%), αρτοσκευάσματα (έως 6,5%), ξίδι (έως 3%) και προϊόντα λεμονιού (έως 2%).

ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ
Με άλλοθι τις αυξήσεις στα καύσιμα αύξησαν τα ναύλα σε όλες τις γραμμές
Ο ανταγωνισμός που άρχισε να εμφανίζεται για πρώτη φορά πριν από λίγα χρόνια με την κατάργηση των αδειών σκοπιμότητας και φέτος με την απελευθέρωση των ναύλων στις περισσότερες γραμμές, μπορεί να ικανοποίησε τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, αλλά σε καμία περίπτωση τους καταναλωτές.
Με άλλοθι τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων τα ναύλα αυξήθηκαν σχεδόν σε όλες τις γραμμές, ενώ σε ορισμένες οι ανατιμήσεις ήταν απλώς χαμηλότερες.
Σε κάθε περίπτωση, ο περίφημος ανταγωνισμός που θα έφερνε η απελευθέρωση της συγκεκριμένης αγοράς δεν έχει γίνει ακόμη αισθητός από τους καταναλωτές. Άλλωστε σε κάποιες από τις σημαντικότερες γραμμές υπάρχουν εταιρείες οι οποίες κατέχουν δεσπόζουσα θέση, όπως είναι για παράδειγμα η Hellenic Seaways, η οποία κατέχει τη μερίδα του λέοντος στις αγορές των Κυκλάδων, του Αργοσαρωνικού και των Σποράδων.

ΚΑΦΕΣ
Είδαν στο... φλιτζάνι τις ενιαίες τιμές

Ο ελληνικός καφές, είτε είναι Bravo είτε Λουμίδης, πωλείται αυτή την περίοδο στα επίπεδα των 0,98 ευρώ τα 100 γραμ., ενώ και οι λιανικές τιμές του στιγμιαίου καφέ δεν παρουσιάζουν αισθητές διακυμάνσεις από εταιρεία σε εταιρεία και κυμαίνονται από 4,58 ευρώ έως 4,83 ευρώ τα 200 γραμ. Αλλά όπως σε κάθε αγορά, έτσι και σε αυτήν του καφέ δεν είναι μόνο οι πιθανές συμφωνίες των βασικών της παικτών. Είναι και ορισμένες άλλες πρακτικές που ακολουθούνται, όπως αυτή πολυεθνικής εταιρείας η οποία, ελέγχοντας μάρκα μεγάλης αναγνωρισιμότητας, υποχρέωσε - σύμφωνα με καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού - μεγαλέμπορο να αγοράσει μαζί με ποσότητες καφέ και άλλα προϊόντα του συγκεκριμένου ομίλου.

ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Ολιγοπωλιακές πρακτικές

Στα χέρια των τεσσάρων μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας βρίσκεται αυτή τη στιγμή το 75% των χορηγήσεων και το 70% των καταθέσεων. Μια κατάσταση που έχει κάνει ακόμα και τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιώργο Αλογοσκούφη να παραδεχθεί την ύπαρξη ολιγοπωλιακών πρακτικών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Ο έλεγχος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος από μικρό αριθμό χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αντικατοπτρίζεται στις κοινές πολιτικές που ακολουθούν τόσο στον καθορισμό των επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων όσο και στις προμήθειες με τις οποίες επιβαρύνουν καθημερινές συναλλαγές. Ενδεικτική είναι η πρακτική που ακολουθούν ύστερα από κάθε αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ενώ ανεβάζουν ταυτόχρονα το κόστος δανεισμού κατά 0,25% στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, αναπροσαρμόζουν προς τα πάνω τα επιτόκια καταθέσεών τους κατά μόλις 0,10% - 0,15% και καρπώνονται τη διαφορά.
Αντίστοιχα, τα περιθώρια κέρδους με τα οποία επιβαρύνουν τα στεγαστικά τους δάνεια διαφέρουν - στις περισσότερες περιπτώσεις - κατά μόλις 0,10 με 0,20 της μονάδας, ενώ αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην καταναλωτική πίστη, όπου διατηρούν σταθερά υψηλά - άνω του 15% - τα επιτόκια των πιστωτικών τους καρτών.
Ελάχιστες είναι οι διαφορές που παρατηρούνται και στις προμήθειες που χρεώνουν σε μια σειρά καθημερινών συναλλαγών, τα έσοδα από τις οποίες αντιστοιχούν σε μεγάλο κομμάτι των καθαρών τους κερδών. Για παράδειγμα η κατάθεση χρημάτων σε λογαριασμό τρίτου επιβαρύνεται από τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες με προμήθεια μεταξύ 1,20 και 1,50 ευρώ, ενώ η ανάληψη χρημάτων από ΑΤΜ άλλης τράπεζας μέσω του συστήματος ΔΙΑΣ κοστίζει τουλάχιστον 1,1 ευρώ.

ΚΑΥΣΙΜΑ
«Μυρίζει» το πετρέλαιο .

Αγκυλώσεις, ολιγοπωλιακές συνθήκες και αδιαφάνεια στη διαμόρφωση των χονδρικών τιμών παρατηρούνται στην αγορά πετρελαιοειδών προϊόντων.
Τα διυλιστήρια και οι εταιρείες εμπορίας ουκ ολίγες φορές έχουν βρεθεί στο στόχαστρο των αρμόδιων αρχών, αφού ο ανταγωνισμός % (read less)

Επτά καρτέλ πνίγουν την αγορά

Σα 16/9/2006
Τα καρτέλ χειραγωγούν την αγορά .
.. (ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΣΥΝ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΕΘΑΙΝΕΙ)
Στα χέρια μερικών δεκάδων μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες κατέχουν κυρίαρχη θέση στους κλάδους όπου δραστηριοποιούνται, βρίσκονται η αγορά και οι τιμές.

Στις τράπεζες (1), στα γαλακτοκομικά(2), στα τρόφιμα (3) και στα ποτά(4), στην ακτοπλοΐα (5), στα τσιμέντα (6) αλλά και στα καύσιμα (7), μεγάλες επιχειρήσεις, μετρημένες στα δάκτυλα, ελέγχουν την αγορά μέσω ολιγοπωλιακών... (read more)