HENRYKA KRZYWONOS-STRYCHARSKA is famous in this northern Polish city because almost a quarter century ago, on Aug. 15, 1980, she stopped the streetcar she was driving, thereby provoking a general strike that led, after many years and many twists and turns, to the triumph of Western-style democracy in Poland in 1989.
[New York Times: http://www.nytimes.com/2005/01/15/international/15fprofile.html?_r=1&fta=y]
Henryka Krzywonos – Strycharska. Kobieta, która wstrzymała tramwaje i ruszyła Polskę!
Jej słowa „ten tramwaj dalej nie jedzie”, wypowiedziane 15 sierpnia 1980 roku do pasażerów, rozpoczęły strajk całej komunikacji. Następnego dnia wraz z innymi kobietami, Aliną Pieńkowską i Anną Walentynowicz - Henryka Krzywonos uratowała kończony właśnie przez Lecha Wałęsę strajk.
Zaczął się strajk solidarnościowy. Henryka Krzywonos weszła do Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, została sygnatariuszką Porozumień Sierpniowych. Po wprowadzeniu stanu wojennego przyszły lata tułaczki i prześladowań. Jest w ciąży. Za wałek od powielacza trzymany w tapczanie młoda kobieta zostaje pobita do nieprzytomności i zostawiona sama we własnym mieszkaniu. Traci ciążę. Nie będzie już mogła rodzić.
W roku 1987 mężem Heni zostaje Krzysztof Strycharski. Najwspanialszy ojciec ich dwanaściorga adoptowanych dzieci.
Nie byli beneficjentami ustrojowych przemian. Z trudem wiązali koniec z końcem. Nigdy jednak nie popadli ani w antykomunistyczny obłęd, ani w narodowo-klerykalne kombatanctwo.
Kiedy w 2007 roku trwało Białe Miasteczko pielęgniarek pod oknami Kancelarii Premiera, Henia z całą rodziną przyjechała je wesprzeć. Za pośrednictwem mediów przypomniała premierowi – dawnemu koledze ze strajku – sierpniowe hasło „porozmawiajmy jak Polak z Polakiem”. Następnego dnia premier zszedł do protestujących kobiet.
[Laudacja dla Henryki Krzywonos-Strycharskiej
wygłoszona przez Krystynę Jandę
na Kongresie Kobiet w Warszawie 21 czerwca 2009 roku, Feminoteka, http://www.feminoteka.pl/readarticle.php?article_id=705]
******
Henryka Krzywonos-Strycharska, ur. 27 III 1953 w Olsztynie. Ukończyła szkołę podstawową dla pracujących w Gdańsku (1971).
1973-1978 zatrudniona jako motorniczy Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym Oddział Komunikacji Miejskiej Tramwajowej w Gdańsku, 1978-1979 operator urządzeń dźwigowych w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od X 1979 ponownie motorniczy w WPK OKMT w Gdańsku.
W VIII 1980 uczestniczka strajku komunikacji na Wybrzeżu, nast. członek Prezydium MKS w Stoczni Gdańskiej, sygnatariuszka Porozumień Sierpniowych; od IX w „S”, członek Prezydium MKZ w Gdańsku, we IX 1980 odwołana z Prezydium MKZ przez zakładowy Komitet Założycielski „S” WPK w Gdańsku. Po 13 XII 1981 zaangażowana w pomoc dla internowanym, kolporterka podziemnych wydawnictw. Nękana przez policję i SB, w 1983 podczas jednej z rewizji dotkliwie pobita traci ciążę; pozbawiona możliwości zatrudnienia (wspomagana materialnie przez zaprzyjaźnione i nieznane osoby), dzięki wsparciu m.in. ks. Henryka Jankowskiego wyjechała na Mazury; nast. do Szczecina, m.in. pracownica Zakładów Chemicznych Wiskord; od 1986 ponownie w Gdańsku, zatrudniona w ośrodku kształcenia cudzoziemców.
1989-1994 prowadziła wraz z mężem rodzinę zastępczą, od 1994 rodzinny dom dziecka. W 2004 absolwentka Centrum Kształcenia Ustawicznego dla Dorosłych w Gdańsku. Wyróżniona tytułem Honorowego Obywatela Gdańska (2000) i Nagrodą im. Andrzeja Bączkowskiego (2005); odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).
[Encyklopedia Solidarności, Arkadiusz Kazański, http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Henryka_Krzywonos-Strycharska]
(read less)HENRYKA KRZYWONOS-STRYCHARSKA is famous in this northern Polish city because almost a quarter century ago, on Aug. 15, 1980, she stopped the streetcar she was driving, thereby provoking a general strike that led, after many years and many twists and turns, to the triumph of Western-style democracy in Poland in 1989.
[New York Times: http://www.nytimes.com/2005/01/15/international/15fprofile.html?_r=1&fta=y]
Henryka Krzywonos – Strycharska. Kobieta, która wstrzymała tramwaje i ruszyła...
(read more)
