Facebook
Вход

Публикация ‎زهیر باچا‎


زهیر باچا

3 август 2020 г.  · Поделился/-ась с Доступно всем
اکادميسن سليمان لايق زما له نظره !
د مرحوم لايق له مرګه وروسته مى په فيسبوک د هغه په هکله ډيرې منفي او مثبتې مقالې ولوستې ـ
يو لړ ځوانانو د احتمالي اسلامي تفکر او عقايدو پر بنسټ په مرحوم حمله کړې وه او دوهم ګروپ د نوموړي سياسي مبارزه برحقه بللې او هغه يې د ديموکراتيکو هڅو سرتاج بللى ـ
په واقيعت کښى دواړو اړخونو په خپلو نظرياتو کښى زياتى کړى او د مرحوم د افکارو اصلي انځور يې چى د شعر او نثر په ژبه دى ، له پامه غورزولى ـ
د حزب ديموکراتيک خلق افکار :
دا افکار د لايق په ژوند کښى هغه وخت پيدا شول ، چى د ده لخوا په اسلامي مدرسه کښى برحقه او په اسلامي چوکاټ کښى وړاندى شوي ريفورمونه د وخت د غضبناک صدراعظم محمد هاشم خان لخوا په جسمي تشدد او شکنجو ځواب شول ـ
لايق هغه وخت د پغمان د شريعه علومو د مدرسې ترټولو پياوړى او ممتاز طالب وو ـ په اسلامي مدرسه کښى غير اسلامي دودونه ، لکه د شاګردانو د حقوقو غلا ، په شخصي اباديو کښى د شاګردانو فزيکي استعمال او په تهديد د مدير لخوا په بعضو شاګردانو جنسي تيرى هغه عوامل ول ، چى لايق يې د مدرسې د شاګردانو انسجام ، مظاهرو او غذايي اعتصاب ته مجبور کړ ـ
لايق په دى اعتصاب او مظاهرو د مدرسې د مدير او شخصأ د محمد هاشم خان دښمني خپله کړه او د ټولو ملګرو سره لمړى زندان ته واچول شو ، فزيکي شکنجه شو او وروسته له څه موده بند څخه له مدرسې هم اخراج شو ـ
د ښاغلي لايق پلار او ټوله کورنۍ متدين او په اسلام مٸين خلک ول ، پلار يې د انګليسي استعمار ضد مجاهدينو او مبارزينو له جملې څخه وو ، تقريبأ يو کال د دى حادثې څخه وروسته يې وکړاى شول ، چى خپل زوى بيرته په مدرسه کښى داخل کړي او تر اتمامه يې وڅاري ـ
لايق اسلامي مدرسه په اعلى درجه ختم کړه ، خو د حق غوښتنې د شکنجې ټپونه يې ډير وخت په زړه پاتى شول ـ
لايق د خپل ريفورميست او اصلاحي تفکر څخه تير نشو ، د ادبياتو له لسانس وروسته يې ماستري وکړه ، په مطبوعاتو کښى يې کار پيدا کړ او د يو داسې نظام په تمه کښيناستو ، چى په هغې کښى د ده د اصلاحاتو لپاره زړه او درک وي ـ
لايق په څلويښتمو هجري کلنو کښى په خپلو فرهنګې او ادبي ليکنو د علمي او ادبي ولس ترمنځ ځاى ونيوو او د ډيرو اصلاحي او مترقي فکر لرونکو کسانو سره يې اړيکې پيدا کړې ـ
د ويښ ځلميانو پاتو کړيو سره يې هم ناسته پيدا کړه او د مختلفو انقلابي عقايدو سره آشنا شو ـ
کله چى په 1343 او 1344 ,هجري کښى د خلق ، افغان ملت او وروسته د نيازي په مشرۍ اسلامي جميعت ګوندونه رامنځته شول ، لايق د ټولو څخه بلنه ترلاسه کړه ، خو د لايق د مجزا فکر پر بنسټ نوموړي په دى هکله تصميم نشو نيولاى ـ
په خلقيانو پرچميانو کښى د لايق د لمړيو افکارو سره د افاناسيف فلسفه جوړه نه وه او په اخواني ګوندونو کښى يې د مصري قطبيانو فلسفه ورته بيګانه وه ـ
لايق په اسلام او بهرنيو فلسفو کښى دومره حاکم وو ، چى هرچا په آسانۍ خپل مکتب ته نشو جذبولى ـ
که غلط شوى نه ووم ، له ډير فکر وروسته يې په ١٣٤٧ كال د خپل اغشي ميراکبر خيبر سره پرچم ته په داخيليدو هوکړه وکړه ـ
ولٸ پرچم ؟ د دى پوښتنې په ځواب لا تر ننه د لايق نيږدې ملګري نه پوهيږي ، ځکه هغه کسان چى نوموړى له نيږدې پيژني ، په دى آګاه دي چى لايق د روسانو سره د ښو او نيکو اړيکو غوښتونکى وو ، له شوروي څخه يې علمي ماستري درلوده ،خو غلامي او د روس کمونيستي فلسفه يې د بعضو ليډرانو په څير په زړه نه کشيناسته ـ
لايق په خپل ادبي او فرهنګي ژوند کښى تر پايه کاميابه پاتى شو ، حماسي او انقلابي شعرونه او ښکلي نثرونه يې وليکل ، د روس د اشغال او د پرچميانو د واکمنۍ په وخت د قومونو او سرحداتو وزير هم پاتى شو ـ
د سليمان لايق سياسي ژوند ټول لس کاله وو ، خو علمي ، ادبي او فرهنګي اثار او اشعار به يې د پښتو او دري ژبو د ادبياتو د بهير ټول عمري برخه وي ـ
زه چى په سياسي ډګر کښى د هيڅ ګوند غړيتوب نلرم ، د پرچميانو څخه دا هيله کووم ، لايق يوازى د خپلو کمونيستي افکارو برخه ونګرزوي او نه يې داسې ملاتړ وکړي ، کوم چى لايق په روس پرسته او لينن پرسته شخصيت واړوي، ځکه لايق د ډيرو ادبي مکاتبو پشان ځانته يو ادبي او فرهنګي مکتب دى ـ فرهنګ او ادب په سياستونو پورې تړل ناسم دود دى او يو ليکوال په لوى لاس د ټولنې د حمايت څخه بى برخې کوي ـ
او هغه کسان چى د اسلامي افکارو په نوم د سليمان لايق ضد تبليغات او بى احترامي کوي په دى بايد پوه شي ، چى غير آګاهانه د غير حقيقي او غير اسلامي لارې پيرو دي ـ
ولٸ ؟
په دى زه هم خوښ نه يم ، چى لايق د روس د اشغال په وخت لوړپوړى حکومتي چارواکى وو ، خوپه دى اړه هم اسناد نشته چى لايق روس ته د اشغال لپاره کومه اسانتيا برابره کړي وي او يا خپله په روسي ټانګ سپور د حفيظالله امين پر ضد جنګيدلې وي ـ
که مونږ د عقيدوي لحاظه د الحادي تفکر په تور لايق يا کوم بل کس د هغه له مرګه وروسته محکمه کوو ، نو لمړى بايد خپله د اسلامي حقوقو په اړه کافي معلومات ولرو ـ
په اسلام کښى حقوق 3 قسمه دي !
١- حق الله ٢- حق الناس ٣ - حق النفس
حق الله هغه حقوق دي چى د الله لخوا په بندګانو مکلف شوي ، لکه لمونځ ، روژه --------
هغه جرايم چى په دى دنيا ورته سزا په اسلامي قوانينو کښى د حدود اسلامي په شکل بيان شوى او مجازات يې په حق الله مطلق شي لاندى دي ـ
زنا ، لواط ، مساحقه ( د ښځو سولول ) ، قذف ، ارتداد ، شرب خمر ، غلا ، قطع طريق
يوازى د دى ګناهو د اثبات په صورت کښى ، هغه هم چى سپيڅلي شاهدان شهادت پرى ورکړي ، حد روا دى ـ
دلته هم هغه مسأيل چى حق الله او حق الناس په کښى شريک دي ، لکه قصاص او غلا ، که چيرې د متضرر لخوا وبخښل شي د حد د تطبيق وړ نه وي ـ
پرته له دى د واجبو احکامو نه رعايت ، عبادات پريښودل ، معاملې، سياست او حتى بعضې حرام چى هر مسلمان يې په ژوند کښى مرتکب کيداى شي ، د ګناه مسٶليت يې د قيامت په ورځ د الله (ج) په مقابل کښى دى ، نه د دى نړۍ د انسانانو پر وړاندى ـ
د اسلامي لوړ منطق يو دليل دادى ، چى معاملګر ، ناوړه سياستګر ، عبادت ترکونکى او ------ کيداى شي د ژوند د اخيري سلګۍ څخه مخکى توبه وکړي او د خداى په دربار کښى يې توبه منظوره شي ـ
اعتقادات وايي ، حق الناس د حق الله څخه مهم دي او د قيامت په ورځ به د حق الناس محاسبه د حق الله نه هم دقيقه کيږي ـ
پاک خداى خپل حق دربخښلى شي ، خو د بنده حق يوازې د حق د صاحبب کار دى ـ
سليمان لايق د کمونستانو له سقوط وروسته کلونه کلونه په پلازمينه کابل کښى تير کړل ، هيڅوک پيدا نشو چى په سليمان لايق عارض شي او د روس د اشغال او قدرت په وخت يې د حق الناس په عدم رعايت تورن کړي ـ
اوس ولٸ له مرګ وروسته يې دا غږ اوريدل کيږي ؟
زه د خپلې تجربې دومره ويلى شم ، چى د ده د قدرت په وخت يوځل د څه کار لپاره د پلانګذارۍ وزارت يو دفتر ته لاړم ، مربوطه ماموره چى يوه اغلى وه ، له حاضرۍ شل دقيقې وروسته ستړې ستومانه خپل دفتر ته راغله ـ لمړى يې له مدير څخه چى د پنجشير ولايت وو ، معذرت وغوښتو او بيا يې زما څخه د شلو دقيقو انتظار لپاره دوه ځلې معذرت خواهي وکړه ـ کار يې راخلاص کړ او په ډيرې خوش اخلاقۍ يې راسره خداى پاماني وکړه ـ په دهليز کښى مى د يو بابا څخه وپوښتل ، دا ميرمن څوک ده ؟ هغه ويل ، دا د قومونو او سرحداتو د وزير سليمان لايق لور ده !
تر اوسه ما د چا څخه نه دي اوريدلي ، چى د سليمان لايق زوى ، لور او يا ورور دى کله هم د خلکو حقوق ( حق الناس ) د پښو لاندى کړي وي ـ
که زمونږ فيسبوکي ليکوالان اوس لايق د سياسي عقيدې پر بنسټ محاکمه کوي ، نو دا خو ښکاره د الهي احکامو او د قيامت د قضا سره مخالفت دى ـ
د لايق په سياسي تړون او عقايدو د انتقاد حق ټول لري ، خو د هغه ادبي او علمي شخصيت ته توهين د افغانستان ټولو فرهنګيانو او فرهنګي بهير ته توهين دى ـ
دوست دارم اين وطن را !!!
Этот контент сейчас недоступен
Возможно, владелец удалил контент или ограничил доступ к нему.
Все реакции:
30
4 комментария
Поделились: 2
Поставить "Нравится"
Комментировать
Самые актуальные

زهیر باچا
(د لايق صاحب په اړه د ملګري ميرحسن اتل ليکنه)
سلېمان له نظرياتي پلوه څوک ؤ؟
باچا دا ليکنه ما دوه درې واره ووئیله او زه ستا د نظر قدر کوم، خو زه دلته يو دوه وضاحتونه کوم غواړم تا ليکلي دي چي سلېمان لايق له نظرياتی پلوه نه کيموسنټ ؤ او نه اخواني ؤ، که نوموړی سياسي مبارزه نه کیمونسټ ؤ او نه اخواني ؤ نو بيا څه کېدای شي؟، معنا هغه د سینټر رائت ډيموکرسي داعي او په افغانستان کې ئې د پاکستان په څېر ګونديز نظام او د يوه داسې ائين رامنځ ته کول غوښتل چي سر چينه به ئې مذهب ؤ، او که دا هم نه ؤ نو بيا به سيدا ساده پښتون نيشنلسټ ؤ او په افغانستان به ئې د تاجکانو، هزارګانو او ازبکانو په مقابل کې د پښتنو د لا سیاسي واک لپاره مبارزه کوله، او که فرض کړه هغه نيشنلسټ هم نه ؤ نو بيا خو اوستری افشن دا پاته دی چي هغه ها پخوانی او فرسوده دراني سلطنت بېرته پر پښو درول غوښتل.
زه دا وايم چي سلېمان لايق دا يو هم نه ؤ هغه پاک او سوچه کيمونسټ او د طبقاتي مبارزې د مخ کس ؤ، هغه ټول عمر د اخوانيانو، ملايانو، پېرانو، خانانو، کرپټو بیوروکرېټانو، مځکه والو، سودخورو، د شاهي نظام د پيلويانو خلاف علمي او سياسي مبارزه کړې ده، هغه غوښتل چي د وطن واک نور د تل لپاره د بزرګرانو، خواريکښانو، مزدورانو، ټرېډ يونينانو مخکښانو، لوستونکو او ځپلو طبقو لاسونو ته ولوېږي، او د انقلاب د راتګ پر وخت دوئ وکړل هم داسې، هغه او د ملګرو غوښتل چي افغانستان د تل لپاره له تيارو څخه واېستل شي، د هغه دا ارمان ؤ چي افغانان هم د نورې منځنۍ اسيا او اروپائي د اولسونو (تاجکو، اوزبکو، جورجينو، ارمينينو، اذريانو، ترکمنو، صلاويانو، يوکرائنانو، روسيانو او نورو) په څېر د سوشلسټ او کيمونسټ نظام په مرسته يوه مترقي، سوکاله او هوسا ژوند ته لاره هواره کړه، د لوږو سپږو، طبقاتي جبر، سماجي ظلم او ټولينزو بې عدالتيو ملا ماته يو پرمخ تللی هېواد بنا کړي، ددې ټولو ښه بېلګه دا ده چي هغه د يوه داسي سوچه سوشلسټ ګوند (پرچم دهړې) د لومړيو لسو کسانو له قطار څخه يو ؤ چي د منشور ټول نقطات ئې له سوچه سوشلسټو او کیمونسټي افکارو څخه اختراع شوي وو، که هغه کيمونسټ نه دی نو دې معنا خو دا شوه چي هغه بيا يو تاريخ تر ټولو لوئ منافق او بې اېمانه سړی دی، ځکه چي د خپل جوړ ګوند له منشور سره مناففت کړی دی، زما په خيال دی چي دا هیڅ امکان نه لري، او نه بايد موږ د هغه نظريات مبهم کړو، خلګو فتوی معنا نه لري ځکه چي تر ټولو زیاتې فتوی خو امان الله خان خلاف ورکول شوې وې خو تاريخ هغه رښتنی او فتوی ورکونکی مخ تورن کړل.
اوس به راشو د هغه ليکلو افکار لور ته ما د سليمان لایق ټول تخلیقي افکار په وار وار او شدمد لوستي دي، څو ورځې مخکې ئې هم يو کتاب پسې ډېر کړېدلی وم خو ښه شو له شفيق سره پيدا شو، د هغه په افکار بغیر له طبقاتي مبارزې او د سوچه سوشلسټ انقلاب له حمایت ما بل څه نه دي ليدلي، او هغه په دې خبره فخر کوي چي زه د خپل اولس اصيل بچی او ځپلو طبقو نمائنده يم، هغه خپل اولس دې رابولي چي راځي نور د دې مردارخورو له چنګل څخه ځانونه خلاص کړو، د هغه په افکارو يوازي د مزدور، کوچي، بزګر او ځپلو طبقو خبره ځائ شوې ده، هغه د ملا سید خان د سر دوښمن او دا ټرائ اېنګل د ټولو برائيانو جړ بولي، بيا څنګه موږ وئیلای شو چي هغه کيمونسټ نه ؤ.
د اروښاد سليمان په افکارو کې ځائ په ځائ د پښتون نيشنلزم څرک هم ليدل کېږي، خو هغه دا شاعري کله هم د افغانستان د پښتنو لپاره نه ده کړې، هغه غواړي چي د لرې پښتونخوا پښتانه د سياسي واک او اختيار خاوندان شي، (باتو ملت غرقېږي) که څه هم د باتور ملت په افغانستان کې هم پروت دی خو غني خان ئې ځکه مخاطب کړی دی چي وروره دا حماسه د کرښې د ها غاړې پښتنو لپاره لیکل شوې ده، په افغانستان کې دننه د پښتون نيشنلزم مسله نشته، هغه وائي موږ دلته ټول يو افغان يو، پنجاب ته هغه هم ځکه غصه دی چي هغه د نړۍ ټول بدمعاشان سره راټول او د دوئ سوچه سوشلست انقلاب ئې ونړولی، دوئ ووژل، بې عزته ئې کړل، جنوني او ترهګر ئې په کې پيدا کړل، البته دا خبره رښتيا ده چي کله ثور انقلاب د نړۍ ټولو بدتهذيبو د مذهب په نوم له هرې خوا سره راګير کړ نو د ثور انقلاب مخکښانو هم کوشش شروع کړ چي خپل مترقي انقلاب د دفاع لپاره مذهبي مقامات راننګوي، پر دې موضوغ اوږد بحث ته اړتيا ده، البته د شنو چایو ډک تموس ضروري دی.
  • 5 г.
2