Jump to
Press alt + / to open this menu
Join or Log Into Facebook  
Do you want to join Facebook?
Sign Up

گیاهان مفید برای بیماری ها و ناراحتی های مختلف

در طب سنتی عقیده بر این است که سلامتی انسان بستگی به تعادل اخلاط چهارگانه دارد که این چهار خلط عبارتند از:

 صفرا (که مانند آتش طبعی گرم و خشک دارد)ا

 خون ( که مانند هوا گرم وتر است)ا

 بلغم ( که مانند آب سرد وتر است)ا

 سودا (که مانند خاک سرد و خشک است)ا

 

 بطور کلی مزاج و طبع انسان به این چهار قدرت گرمی، سردی، تری و خشکی بستگی دارد. به عبارت دیگر چهار اصل مهم و اساسی در حیات وجود دارد که عبارتند از:ا

منبع خورشید که به ما نور و حرارت می دهد

منبع هوا که ما از ان اکسیژن و گیاهان از آن گازکربنیک می گیرند

دو منبع آب و خاک که ما سایر احتیاجات زندگی خود را از آن ها می گیریم

از آنجا که ساختمان گیاه از این چهار اصل ریشه گرفته است و ساختمان حیوان از گیاه بعمل می آید بنابراین کل موجودات زنده از نباتات تا حیوانات از ترکیب این چهار اصل بوجود آمده اند. و چون تمام خوراکی ها از این چهار عنصر ریشه گرفته اند، در نهاد آن ها سردی، تری‌، خشکی و گرمی به هم آمیخته و متناسب با مقدار آن ها و طبع آن ها تفاوت پیدا می کند

 

 گیاهان برای رشد خود حرارت و نور آفتاب را گرفته و گاز کربنیک را نیز از هوا دریافت و با آب تر کیب نموده و با ترکیب آن ها مواد قندی تولید می نمایند، همچنین مواد ازت دار و املاح معدنی را را نیز از خاک گرفته و مواد پروتئنی و چربی ها را می سازند. لذا دراین فرآیند چنانچه گیاه، از جوهر آتش (خورشید) زیادتر گرفته باشد طبع آن گرم و خشک، اگر از آب زیادتر گرفته باشد سرد و تر، اگر از خاک بیشتر گرفته باشد سرد و خشک و اگر از هوا گازکربنیک بیشتری گرفته باشد طبع آن گرم و تر خواهد بود

 

 

طبقه بندی گیاهان دارویی براساس اثرشان

1-   گیاهان تلخ:

این گیاهان دارویی روی عملکرد معده خصوصا" در هنگام بی اشتهایی تاثیر می گذارند نظیر شبدر آبی، سنبل ختایی طبی وژنتیان

2-  داروهای منقبض کننده :

این مواد روی پوست یا مخاط با تشکیل رسوب سخت همراه با بافت پروتئنی، تاثیر می گذارد. این داروها آب موجود در بافت ها را گرفته و با خشک کردن آن ها اثر ضد تورمی دارند. اغلب این داروها شامل ترکیبات تانن هستند. از گیاهان این گروه می توان از آویشن، مریم گلی، گل مینا، تره تیزک، پوست درخت بلوط و بید، ریشه بابا آدم، درخت گردو و... نام برد

3-  ضد التهاب ها:

 این مواد برای درمان زخم ها و کوفتگی ها بکار می روند. آن ها ورم را کاهش داده و باز سازی بافتهای آسیب دیده را تسریع می کنند. از این دسته گیاهان می توان از بابونه برای التیام جراحت ها ، گل نرگس برای التیام زخم ها و درمان بیماری های پوستی، رزمارینوس در مصارف خارجی ضد روماتیسم و توت فرنگی برای جوش صورت نام برد

1-  گیاهان ضد نفخ:

این مواد اثر خوبی در دفع گازهای معده و انقباضات دردناک و حتی تشنج عضلات شکم دارند. این مواد احساس فشار درد را کاهش داده و باعث توقف رشد باکتری هایی که ایجاد تخمیر می نمایند، می شوند. این گروه دارای مواد اسپاسمولیتیک (رفع تشنج و انقباضات) هستند گیاهانی از قبیل بابونه، رازیانه، سروکوهی، نعناع، مریم گلی، اکلیل کوهی، زیره، انیسون وزوفا از این گروه گیاهان دارویی هستند.

2-  گیاهان معرق:

گیاهانی که عمل تعریق را آسان می نمایند عبارتند از: گل ماهور، ﺍقطی سیاه، تیول یا زیرفون، شاتره، بتازیت، برگ انگور فرنگی، ریش بز، تره تیزک، ریشه بابا آدم، بیدگیاه، و بنفشه وحشی

3-  گیاهان کاهش دهنده تعریق:

این گیاهان از تعریق زیاد جلوگیری می نمایند. مانند: مریم گلی، سنبل الطیب، بلادون، برای مصارف خارجی نیز می توان به پوست درخت بلوط اشاره کرد

4-  گیاهان مدر:

این گیاهان برای ناراحتی های مجاری ادراری مورد استفاده قرار می گیرند و ترشح ادرار را زیاد نموده و کمی حالت ضدعفونی نیز دارند.  از این گیاهان می توان در مواردی از قبیل ناراحتی های کلیوی سبک، سنگ کوچک کلیه، یا شب ادراری استفاده کرد. این داروها برای بیماری های کلیوی مهم، ناراحتی های قلبی، ورم قلبی یا سیروز کبدی مناسب نبوده و برای چنین مواردی بهتر است به پزشک متخصص مراجعه شود. از گیاهان این گروه میتوان به موارد زیر اشاره نمود: گل اقطی سیاه،  سرو کوهی، پرسیاوش، ریشه جعفری، برگ درخت غان، برگ توت فرنگی، ریشه بابا آدم، گزنه و...نام برد

5-   گیاهان خلط آور و لعاب دار:

 این گیاهان ایجاد خلط را آسان می نمایند و سبب تسکین سرفه وکاهش تورم منطقه ورودی نای می گردند. از میان این گیاهان می توان به پنیرک، گل ماهور، ختمی و بارهنگ اشاره نمود که علاوه بر لعاب، محتوی اسانس های روغنی هستند. همچنین گل زیرفون خشک شده داروی بسیار مناسبی برای سرما خوردگی است. جوشانده این گیاه را با عسل شیرین می کنند و می نوشند همچنین این گیاه برای تعریق نیز بسیار مناسب است

6-  گیاهان خلط آور و قی آور:

این گروه از گیاهان سبب افزایش ترشح غدد مجاری تنفسی و برونش ها می گردند مقدار زیاد آن قی آور و مقدار کم آن سبب حالت تهوع می شود. الکالوئیدی که نام آن امتین است و ساپوتین ها در این گروه قرار دارند. گیاه فتق، و اونونیس از این گروه از گیاهان هستند

7-  داروهای خلط آور و محرک:

این گیاهان دارای مواد فراری هستند که از طریق دستگاه تنفس دفع می شوند و مخاط را تحریک می نمایند و عمل خلط آوری و دفع را آسان می کنند. همچنین این مواد سبب شل شدن عضلات تنفسی که در حالت انقباض باشند می گردند. این مواد کمی نیز قدرت ضدعفونی دارند. این گروه نیز شامل گیاهانی می شوند که دارای اسانس های روغنی هستند (که در بند 8 نام برده شده اند). گیاهان دارویی که به شکل جوشانده برای منظور فوق استفاده می شوند شامل مسیکه، رازیانه، برگ نعناع، پونه، سوسن بری هستند. از گیاهان دیگری که در این زمینه استفاده می شوند نیز می توان به ختمی، گل و برگ گیاه پای خر، دانه کتان که محتوی لعاب هستند اشاره نمود

8-  گیاهان ضد سرفه:

 این گیاهان خلط آور و آرام کننده سرفه هستند. و در اکثر موارد از آنها بصورت مخلوط استفاده می شود. از میان گیاهان ساده می توان ختمی، پنیرک، گیاه سعال یا پای خر، بارهنگ، به دانه و شیرین بیان را نام برد

9-  گیاهان مسهل صفرا:

این مواد کار تولید صفرا در سلولهای کبدی و همچنین کار دفع آن را از طریق مجراهای صفراوی تسهیل می نمایند. این گیاهان  در درمان ورم کیسه و مجاری صفراوی و حتی علیه سنگ ریزه های کوچک کیسه صفرا استفاده می شوند. از میان داروهای گیاهی می توان به برگ بولدو، گل خلد، کنگر کوهی، زنجبیل سامی، گیاه نوروزی، فراسیون سفید، و ریولد اشاره نمود. از میان گیاهان غیر طبی نیز می توان مامیران، گل قاصدک، پوست درخچه زرشک، آویشن معمولی، و بومادران را نام برد

10- گیاهان ملین و مسهل :

 این گیاهان کار تخلیه معده و روده را تسهیل می نمایند. پوست نوبرون، دانه و برگ سنا، ریشه شیرین بیان و ریشه ریوند از این دسته هستند. گل ختمی، تخم گشنیز، گل سرخ کاشان و برگ سنا از ملین های خوب به حساب می آیند. گیاهانی نظیر میوه و شاخه برگ داردی بیابانی، گل بنفشه صحرایی، بومادران، نیلوفر و کتان از گروه گیاهان غیر دارویی این دسته هستند

11-  گیاهان مقوی قلب:

این گروه از گیاهان اثر تقویتی روی کار قلب دارند و آهنگ کار قلب را تسریع می کنند . به عنوان اثر جانبی این مواد خاصیت دفع آب دارند. از این گروه می توان به گل انگشتانه ( دیژیتال)، آدونیس، گل برفک، آلیچ، گراتیول، هلبور سیاه اشاره نمود

12-  گیاهان ضد آسم:

گیاهانی که برای آسم و تشنجات ریوی مفید است عبارتند از: ژوسکوام وتاتوره

 

 

گیاهان آرام بخش:

این مواد آرام بخش بوده و در موارد عصبی بودن، ضعف اعصاب، و تغییرات رفتاری در سیستم اعصاب مرکزی مصرف می شود. در مقایسه با داروهای شیمیایی این مواد اثر بسیار آرام تری از خود نشان می دهند. در این رابطه می توان از گیاهانی مانند سنبل الطیب، گل ساعتی، رازک، و خلنگ نام برد

گیاهان ضد تصلب شرائین:

این گروه تاثیر مثبتی  روی قسمت های آسیب دیده سیستم گردش خون ، خصوصا" در زمان پیری یا در صورتداشتن تغذیه ناصحیح مانند مصرف بیش از حد چربی ، نداشتن فعالیت کافی، وشرایط بحرانی از خود به جا می گذارد. سنبل الطیب بصورت جوشانده یا قطره تاثیر آرامبخش بسیار عالی دارد. تنطور والرین در همه داروخانه ها وجود دارد، کلسترول که روی دیواره وریدها رسوب کرده و آن ها را آهکی وسخت می کند، اثر نامطلوبی بر روی قسمت های آسیب دیده داشته که ایجاد کننده لخته داخل رگ و فشار خون بالا می تواند باشد. در این حالت داروهای گیاهی سرشار از ویتامین "سی" می توانند سودمند باشند. در این گروه نیز، سیر، سرخ ولیک (شمل و برگ هایش)، عرق گل سرخ، وسوفورا را می توان نام برد

گیاهان ضد فشارخون:

این گیاهان روی فشار خون بالا تاثیر می گذارد. درمان این بیماری شامل یک رژیم غذایی و داروهای مناسب آن می باشد. مسکن ها و پایین آورنده های فشارخون عبارتند از: سنبل الطیب، یولاف، زنگ چاودار، سیر، اکلیل الملک، سرخ ولیک ، و رازک

گیاهان ضد انگلی:

 گیاهانی که علیه انگل های روده به کار می روند عبارتند از : سرخس نر، هویج، پیاز ،شاه تره، انار، زبان در قفا، کدو، انقوزه: انزروت، و درمنه ترکی می باشد

گیاهان ضد دیابت:

از گیاهان بعنوان کمک درمانی در درمان دیابت استفاده می شود. (بیماری دیابت یا قند بعلت کاهش تولید انسولین از لوزالمعده بوجود می آید). این انسولین های گیاهی مؤثرترین صورت آن ها به شکل عصاره های اسیدی می باشد، در گیاهانی نظیر حلبوب، لوبیا، و گیاه بابا آدم وجود دارند. گیاهان تلخ مانند قنطریون صغیر، ژنیتان و درمنه نیز برای این بیمار مفید هستند

امراض زنانه:

این گیاهان التهابات ماهیچه ای صاف در رحم و مجاری ادراری و دردهای عادت ماهانه را کاهش می دهد. این مواد عبارتند از اکلیل، کیسه کشیش، سیاه دانه، فلفل آبی، پتانسیل، وهوفاریقون

 مواد شیر آور:

این مواد سبب تحریک ترشح شیرشده ودر گیاهنی مانند حلوب(نوعی گل شبیه مینا) ، رازیانه، انیسون سبز، وشنبلیله یافت می شود

ضد استفراغ:

گیاهانی که باعث کاهش حرکات دودی شدیدو زیاده از حد معده می شوند در این گروه قرار دارند. گیاهان سرشار از تانن (به خاطر ماده اسید تانیک موجود در آن ها که از تانالبین استخراج می شود) و ذغال گیاهی، پوست بلوط، و همچنین ترکیبات محتوی لعاب نظیر دانه های یولاف ، جوشانده جو، آب برنج، وچای چینی مؤثرند. برای کودکان از هویج، سیب رنده شده پس از قهوه ای شدن آن، انجبار، بلوط، گل محمدی، مریم گلی، توت فرنگی، استفاده می شود

ضد تومور:

 این گیاهان محتوی مواد ضد تورمی(غده) هستند.گیاهانی نظیر دارواش، نیلوفر آبی، .خصوصا" نیلوفر مناطق حاره دارای این مواد هستند.

مفید برای برفک و تب برفکی:

کدو، فلوس، غافث، شلغم، تمشک، بنفشه، ازگیل، آویشن

مفید برای زیادی اوره:

اسطوخودوس، آب ترب

مفید برای معالجه اسید اوریک:

آب خیار، آب کدو مسمایی

مفید برای واریس:

بارهنگ، برگ کلم، پونه کوهی، خالواش، تیول، فندق، لیموترش، روغن زیتون

مفید برای زخم های جلدی:

آب کدو، برگ گردو، آویشن، برگ بو، بنفشه، بیدمشک، جو، زیتون، گردو، لیمو، شلغم، گل همیشه بهار

مفید برای یرقان:

گل گاو زبان، بیدمشک، کرفس، شیرین بیان، آرتیشو، افسنتین

مفید برای زکام:

گل همیشه بهار، آقطی، آویشن، سوسنبر، بنفشه، ذرت، شیرین بیان، کرفس، گل گاو زبان

مفید برای زگیل:

شیره انجیر، گل همیشه بهار، چوبک

مفید برای سالک:

فلوس، اشنان

مفید برای سرخک:

لیمو شیرین، گل گاو زبان، ازگیل، گریپ فروت

مفید برای سردرد:

آرتیشو، بابونه، لیمو، گلابی، سنبل ختایی، سنبل طیب، سوسنبر، ریحان، تیول

 مفید برای سرفه:

بنفشه فرنگی، سیب، لیمو، عسل، چوبک، پونه کوهی، پرتقال، نارنج، بارهنگ، زوفا، پرسیاوشان، پنیرک، ختمی، به دانه، قدومه، سپستان

مفید برای سرگیجه:

اسطوخودوس، چای کوهی

مفید برای سنگ کیسه صفرا:

بیدمشک، کاسنی، عناب، روغن زیتون

مفید برای سرماخوردگی:

شاه پسند وحشی، گیلاس، گل کلم، علف هفت بند، شیرین بیان، شقایق، سیر، سنبل ختایی، خشخاش، کوکنار، تره فرنگی، گل تلفنی، بنفشه، برگ بو، کاکوتی، کاسنی، اقطی

مفید برای کبد:

گل همیشه بهار، گردو، علف هفت بند، سوسنبر، مرزنجوش، زیتون، زرشک، بیدمشک، ریوند، ذرت، چوبک، جو، پیاز، پونه، کاکوتی، کاسنی، شاه تره، تاجریزی، فلوس

مفید برای معالجه اسهال خونی و ساده:

شاه پسند وحشی، گل نسترن، به، انار، سیب کال، گل تلفنی، پونه کوهی، تمشک، والک، توت فرنگی، جو، ریحان، زرشک، گزنه، بومادران، ذغال اخته، سیب زمینی، فندق، کلم، کدوحلوایی ، گلابیف بلوط، موسیر، پیاز، آس،بابونه، شاه بلوط، بارهنگ، هویج، گل گندم، پنیرک، ریواس، ریشه ریواس، گل میخک، انگور

مفید برای اسهال بچه:

ازگیل، به، هویج، بارهنگ

مفید برای اختلالات قاعدگی:

گل همیشه بهار، گزنه، فندق، سنبلطیب، رازیانه، جعفری، تمشک، گل تلفنی، بیدمشک، برگ بو، بابونه، آقطی، اکلیل کوهی، کاکوتی، افسنتین، ازگیل، زیره سیاه، نعنا، چای کوهی، بومادران، بادرنجبویه

مفید برای رقیق شدن خون:

لیموترش، لیمو شیرین، آبلیمو و سایر میوه های ترش، کاهو، وسایر سبزیجات خوراکی و خورشتی مخصوصا" کرفس، کاسنی

مفید برای مرض قند بزرکسالان:

آب کدو، آب خیار، گوجه سبز، تخم گشنیز، آبغوره، برگ گردو، سیب زمینی، پیاز، هویج، میوه های ترش، برگ لارک، کوچی کوچ، برگ بابا آدم، ریشه شاه توت، آب هندوانه، قره قات، تخم خرفه، تخم خیار

مفید برای معالجه تنگی نفس (آسم)ا

آویشن، تمشک، علف نقره، اسطوخودوس، اکلیل کوهی، زنجبیل شامی، رازیانه، کاکوتی، رازیانه رومی، بارهنگ، زرشک، زیتون، خردل سفید، خردل سیاه، مرزنجوش، پیاز، لبیده، ترب سیاة، ترب سفید، زوفای خشک، سوسنبر، سنبل طیب، سیر، شقایق، شلغم، کرفس، همیشه بهارکوهی، اسفند، وشا

مفید برای معالجه گلو درد:

ازگیل، اسطوخودوس، جو، چوبک، بارهنگ، تمشک، سب، همیشه بهار کوهی، رازیانه، پیاز، بابونه، شیرین بیانف لبیده، خردل سیاه، خردل سفید، علف ریه، زوفای خشک، برگ جو، بلوط، پونه کوهی، بنفشه، گل تلفنی، ریحان، شلغم، غافث، کرفس، لیمو

مفید برای التهاب حنجره:

زوفای خشک، لبیده، شیرین بیان، بابونه، سیب، رازیانه، آبلیمو

مفید برای ترک دست وپا:

جوشانده شلغم، حنای بدون رنگ، مازو، دود اسفند و وشا، بلوط، ریحان، سیب زمینی، پیاز

مفید برای تصلب شرائین:

گزنه، پیاز عنصل، تره فرنگی، تیول، استحمام در آب شور

مفید برای ترشی معده:

مریم نخودی، بلوط، ریحان، لیمو، سیب زمینی، عرق نعنا، عرق آویشن، شلغم، گل بابونه

مفید برای تحریکات چشم:

بخور چای، بارهنگ، ریحان

مفید برای تهوع:

خاکشیر، تیول، رازیانه، کنگر

مفید برای جرب و کهیر:

گزنه، شلغم، غافث، چوبک

مفید برای جوش های پوست و صورت:

بنفشه، بابونه، بخور بابونه، چای کوهی، گزنه

مفید برای چربی خون:

آب کدو مسمایی، سیب، انار، موسیر، گزنه، گلابی، ازگیل، سیر، بومادران، قره قات، عناب، چای ترش مکه

مفید برای خونریزی بینی:

گل تلفنی، بومادران، بلوط، گزنه

مفید برای چاقی:

کدو مسمایی، چوبک، انگور، فندق، رژیم انگور، رژیم کشکش، گرمک، زیره سیاه، انزروت، صبرزرد، سداب، لاک مغسول

مفید برای عضلات:

بابونه، شیرین بیان، آب کدو، بلوط، پای شیر، تره تیزک، بولاغ اوتی

مفید برای تقویت حافظه:

کنجد، ارده شیره، کاکوتی، افسنتین، ریحان، حلوا ارده ، شاه اسپرم، گل،میخک، سوسن زرد، انزروت، کندر، مصطکی، زعفران، عسل

مفید برای کم خونی:

مغز قلم استخوان، انار، سیب، زنجبیل، گزنه، شبدر، بومادران، بارهنگ، کاکوتی، گل گندم، شاه پسند وحشی، گل آفتابگردان، تخمه آفتابگردان، کنجد، عدس، کشک، انار، چای کوهی، افسنتین، کرفس

مفید برای تصفیه خون:

ریشه بابا آدم، کاهو، تمشک، تره تیزک، بنفشه فرنگی، قره قات، سماق، چای ترش مکه

مفید برای غلظت خون:

سبزیجات بطور کلی جز تره، بارهنگ، بومادران، برگ و ریشه بابا آدم، لیموترش، مرکبات

مفید برای ترشی معده:

شبدر، گل گندم، گلنارفارسی

مفید برای سل ریوی:

شنبلیله، تخم شنبلیله، رازیانه، پسته، فندق، توت خشک، انجیر، شوید، بولاغ اوتی، تره تیزک، گزنه، گردو

مفید برای خونریزی سینه:

پای شیر، بومادران، علف مرغ، بارهنگ

مفید برای خونریزی :

معده، بلوط، سیب کال، بیدمشک، بومادران، کیسه کشیش، مازو

مفید برای شقاق مقعد:

کتان، دود خاکشیر، بومادران

مفید برای بواسیر:

بلوط: بومادران، دود خاکشیر، شنبلیله، پیاز، شاه بلوط، چای کوهی، شاه تره، گل میخک، کیسه کشیش، کاسنی صحرایی، گل فنجان، تره

مفید برای باز شدن صدا:

تاج الملوک، بامیه، صمغ عربی، بلوط، ذرت، کرفس، آب نخود، شکرتیغال

مفید برای گریپ:

آرتیشو، کنگر، اسطو خودوس، شلغم، پرتقال، بابونه، برگ بو، بنفشه، تیول، چوبک، ریحان، فندق

مفید برای جای نیش:

تره، بارهنگ، تره فرنگی، شاه اسپرم، علف مار

مفید برای مار زدگی:

زیتون، علف مار، ریشه علف مرغ

مفید برای نرمی استخوان:

گز علفی، بید خشت، ترنجبین، شیر خشت، بولاغ اوتی، گردو، گل نسترن، هویج

مفید برای نفخ معده:

سوسنبر، نعنا، شاه اسپرم، بابونه، میوه درخت عرعر، مرزنگوش، پیاز، خردل، گل شبو، زیره، گلپر، شاه اسپرم، نعنا، آویشن، گشنیز، رازیانه

مفید برای جلوگیری از تشنج:

سوسن زرد، میخک، برنجاسف، کاکوتی، مرزنجوش، افسنتین

مفید برای تمیزی و پاکسازی صورت:

خیار، رازیانه، سرو کوهی، بنفشه فرنگی، بلوط، رازیانه، ختمی

 

 - دوستان گرامی خواهش پیش از استفاده و عمل با پزشک خود مشورت کنید - ثریا

چای ترشچای ترش

آرتیشوآرتیشو

کندورکندور

گل گندمگل گندم

خاتمیخاتمی

فلوسفلوس

گل ساعتیگل ساعتی

نیلوفر آبینیلوفر آبی

ژوسکوام وتاتورهژوسکوام وتاتوره

گیاهان برای مسهل صفراگیاهان برای مسهل صفرا