🖊️ „Pana elektryzujący wpływ podsunął mi ten pomysł” – pisał Kazimierz Wierzyński w liście do Jerzego Giedroycia. Chodzi o powstanie tomu wierszy będących reakcją na sytuację w kraju w okresie rządów Władysława Gomułki. Poeta i redaktor paryskiej „Kultury” rozmawiają o stworzeniu takiego tomu wierszy od początku 1965 roku, określając go w tych dyskusjach jako nowy „Poemat dla dorosłych”.

W pewnym momencie jednak Wierzyński stwierdza: „Nie mogę sfabrykować wiersza, ani Pan t…ego nie chcę, ani ja nie potrafię”. Do pisania takiego cyklu poeta wraca jesienią 1967 roku. „Czarny polonez” ukazuje się w marcowym numerze „Kultury” z 1968 roku. W tym samym roku mają miejsce dwie edycje w Instytucie Literackim jako tom 154 Biblioteki „Kultury”. Tom jest bardzo ostrym oskarżeniem władzy komunistycznej i działalności Władysława Gomułki, który odszedł od ideałów Października 1956 roku. Poeta zwraca się do niego w jednym z wierszy „Towarzyszem Wniesławie”. Na podstawie rozmów z różnymi osobami z Polski, które miał okazję spotykać w Europie Wierzyński pisze o biedzie, kolejkach, aresztowaniach, ucieczkach z kraju, o języku propagandy i nadużyciach władzy.