К сожалению, участников церемонии не пустили на кладбище.
Собравшиеся провели короткую молитву под руководством отца Яцека Дудки, капеллана польской общины в Санкт-Петербурге, и почтили память павших поляков короткой художественной программой.
Затем пришедшие на церемонию символически возложили цветы у закрытых ворот кладбища.

Польская операция - одна из так называемых национальных операции НКВД, проводилась в 1937–1938 годах (период Большого террора). Была связанныая с массовыми репрессиями против поляков в Советском Союзе.
Операция первоначально должна была длиться 3 месяца, в итоге она продлилась 14 месяцев - с 20 августа 1937 г. по 20 ноября 1938 г., а в некоторых республиках и областях СССР массовые репрессии против "польских шпионов" продолжались до конца 1938 г. Под предлогам шпионажа в пользу Второй Речи Посполитой, кроме поляков, были репрессированны также русские, украинцы, белорусы, евреи и представители других наций и народностей, проживающих в СССР.

На фоне других национальных операций «Польская операция» отличалась исключительным размахом репрессий, а также их жестокостью и суровостью. Погибшие поляки составили 44,9 процента. жертв всех национальных операций.

Мы до сих пор не знаем окончательного числа репрессированных - по подсчетам, оно составляло не менее 139 835 человек, из которых не менее 111 091 были убиты выстрелом в затылок, а 28 744 приговорены к пребыванию в трудовых лагерях. На сегодняшний день установлено около 100 захоронений погибших, по данным историков, это лишь около трети всех мест.

***

20 sierpnia 2023 r., w rocznicę rozpoczęcia przez NKWD tzw. operacji polskiej, na Cmentarzu w Lewaszowie zebrali się przedstawiciele KG RP i IP w Sankt Petersburgu, członkowie Polonii oraz stowarzyszenia Memoriał oraz reprezentanci Konsulatów Generalnych Niemiec, Norwegii i Szwecji.

Celem przedsięwzięcia było upamiętnienie ofiar wielkiego terroru, a także złożenie kwiatów na miejscu dawnego pomnika „Pamięci Polaków – ofiar masowych represji rozstrzelanych w latach 1937–1938”, który został usunięty w lipcu br. przez nieznanych sprawców. Inicjatorem wydarzenia była organizacja Memoriał.
Niestety uczestnicy uroczystości nie zostali wpuszczeni na teren cmentarza.

Zgromadzeni odmówili krótką modlitwę – poprowadzoną przez o. Jacka Dudkę, kapelana Polonii w Sankt Petersburgu – oraz upamiętnili poległych Polaków krótkim programem artystycznym. Następnie przybyli na uroczystość złożyli w symbolicznych geście kwiaty pod zamkniętą bramą cmentarza.

Operacja polska – jedna z tzw. operacji narodowościowych NKWD (Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRS) przeprowadzona w latach 1937–1938 (okres Wielkiego Terroru), polegająca na masowych represjach wymierzonych w Polaków w Związku Sowieckim. Operacja początkowo miała trwać 3 miesiące, ostatecznie trwała 14 miesięcy – od 20 sierpnia 1937 do 20 listopada 1938 r., przy czym w niektórych republikach i obwodach ZSRS masowe represje wymierzone w „polskich szpiegów” trwały do końca 1938 r. Pod zarzutem m.in. szpiegostwa na rzecz II Rzeczypospolitej oprócz Polaków represjonowano również Rosjan, Ukraińców, Białorusinów, Żydów i przedstawicieli innych narodów i grup etnicznych zamieszkujących ZSRS. Na tle innych operacji narodowych „operacja polska” wyróżniała się wyjątkową skalą represji, a także ich brutalnością i surowością. Straceni Polacy stanowili 44,9 proc. ofiar wszystkich operacji narodowościowych. Wciąż nie znamy ostatecznej liczby osób represjonowanych - według szacunków było to co najmniej 139 835 osób, z czego nie mniej niż 111 091 zamordowano strzałem w tył głowy, a 28 744 skazano na pobyt w łagrach. Do dzisiaj ustalono ok. 100 miejsc pochówków ofiar, według historyków stanowi to zaledwie około jednej trzeciej wszystkich miejsc.