2. ให้ตั้งและกำหนดขอบเขตหน้าที่ ข้อตกลงเรื่องกระบวนการก่อนเลือกตั้ง เมื่อเริ่มกระบวนการแล้วก็สามารถเลือกตั้งได้เพราะการปฏิรูปสำคัญไม่สามารถทำได้ในเวลาที่สั้นเกินไป

3. มีตกลงร่วมกันให้ผลที่ออกมารัฐต้องนำไปทำจริง ในกรอบเวลาที่สั้นและเหมาะสม

4. เลือกประเด็นปฏิรูปเร่งด่วนที่ตรงกับข้อขัดแย้งปัจจุบัน เช่น การเข้าสู่อำนาจรัฐ กลไกถ่วงดุล การจัดการคอรับชั่น ระบบยุติธรรมที่เกี่ยวกับการเมือง เป็นต้น ไม่ทำทุกเรื่อง ไม่กว้างนำ้ทะเล และมีกรอบเวลากำกับ

5. จากนั้นก็เป็นหน้าที่มวลชนทั้งสองฝ่ายติดตามว่าข้อตกลงที่คณะกรรมการที่รับฟังข้อคิดเห็นของประชาชนทุกฝ่ายจนจัดทำเป็นข้อเสนอรัฐที่ชัดเจนนั้นได้รับการตอบสนองหรือไม่ หากดูว่ารัฐหน่วงเหนี่ยวไม่ยอมทำก็สามารถออกมาเรียกร้องต่อได้

ผมคิดว่าเป็นข้อเสนอที่ดี เป็นรูปธรรม ไม่ปฏิเสธการปฏิรูปหรือการเลือกตั้ง เพียงแต่จัดจังหวะและเนื้อหาให้เหมาะกับสถานการณ์จริง และเปิดช่องให้ทั้งสองฝ่ายทั้งตัวแทนและมวลชนสามารถที่จะใช้เหตุผลเข้าพูดจากันเพื่อหาทางออกร่วมกันออกจากซอยตันนี้

ที่สำคัญคือหากมวลชนทุกฝ่ายสามารถร่วมนำเสนอและติดตามประเด็นต่างๆได้อย่างจริงจัง ย่อมจะเปลี่ยนผลิกให้ประชาชนเป็นผู้ร่วมคิดกำหนดทิศทางของตนได้เอง ไม่ต้องอยู่ใต้ความคิดของแกนนำหรือรัฐบาลอย่างเดียวอย่างที่ผ่านมา และประเทศไทยจะเข้าสู่ยุคที่ประชาธิปไตยคือการพูดจากันด้วยเหตุผลในสังคมที่คิดต่างๆกันไปแต่ก็ยังเดินหน้าต่อไปได้

ผมเชื่อว่ามวลชนทั้งสองฝ่ายมีจุดร่วมกันมากกว่าจุดต่าง แต่นักการเมืองมักจะขยายจุดต่างจนเราเกลียดกันและลืมไปว่าเราก็คนไทยที่มีความคิดความเห็นข้อเสนอที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศให้ดีขึ้นเหมือนกัน

ดูคลิป อ สมเกียรติ TDRI ได้ที่
http://tdri.or.th/multimedia/thinkx2-30/